Szanowna Pani Minister! Od momentu wejścia do Unii z Polski wyjechało ˝za chlebem˝ 1,1
Szanowna Pani Minister! Od momentu wejścia do Unii z Polski wyjechało ˝za chlebem˝ 1,1 mln osób - szacuje Instytut Spraw Publicznych. Być może dużo więcej, nawet do 2,5 mln - tak szacują nasze placówki dyplomatyczne. Kto, z jakimi kwalifikacjami i z jakiego województwa czy miasta wyjeżdża, na jak długo, czy i po jakim czasie wraca itp. - tego nie wiemy.
Jeśli chodzi o badanie migracji zarobkowej, rząd nie stanął na wysokości zadania, brak rzetelnej wiedzy co do wielkości i charakteru tego zjawiska.
Fali migracji towarzyszy nasilająca się od pewnego czasu fala narzekań pracodawców - mimo wysokiego bezrobocia coraz trudniej znaleźć im odpowiednich pracowników. Badania, będące podstawą raportu KPMG ˝Migracja pracowników - szansa, czy zagrożenie?˝, przeprowadzono na reprezentatywnej próbie 104 dużych przedsiębiorstw zatrudniających powyżej 250 osób.
Obecnie aż 52% badanych firm ma problemy z pozyskaniem pracowników, a 8% odczuwa te kłopoty pośrednio - kooperanci mają trudności z zatrudnieniem odpowiednich pracowników; 40% badanych odpowiedziało, że problem braku rąk do pracy ich nie dotyczy, jednak 22% z nich spodziewa się, że kłopoty z ludźmi pojawią się w ciągu najbliższych 2 lat. Zjawisko braku pracowników najbardziej odczuwają obecnie firmy produkcyjne - skarży się na to 66% producentów dóbr przemysłowych i 57% producentów dóbr konsumpcyjnych. Wśród firm, które dotychczas z tym problemem się nie spotkały, ale uważają, że może on je dotknąć w ciągu dwóch lat, najwięcej jest firm z branży energetycznej (33%). Wśród firm, które sądzą, że problem ich nie dotyczy, najwięcej jest (28%) firm handlowych i usługowych.
Obok braku pracowników gotowych do podjęcia pracy na polskim rynku pojawiło się zjawisko dobrowolnych odejść z firm spowodowanych wyjazdami za granicę. Aż w 59% badanych firm miały miejsce tego typu odejścia.
Problem jest tym trudniejszy, że często ludzie grupowo opuszczają swoje dotychczasowe miejsca pracy - uważa współautor raportu. Jego zdaniem dotyczy to zwłaszcza osób młodych. Młodzi są bardziej merkantylni, zdecydowanie czego innego oczekują od pracodawcy, spodziewają się nagrody bardzo szybko. Ich lojalność wobec pracodawcy jest dużo mniejsza niż starszych.
Wpływ zjawiska migracji na rynek pracy potwierdza rozwijający się sektor usług doradztwa personalnego, pojawiają się także billboardy z informacją o pracy, pracodawcy szukają pracowników w szkołach i na uczelniach o konkretnych specjalizacjach.
Raport pokazuje, na kogo polują pracodawcy. Najbardziej brakuje specjalistów zarówno z wyższym (58% wskazań), średnim kierunkowym - licea kierunkowe, technika (50%), jak i zawodowym (20%) wykształceniem. Brak osób z wykształceniem kierunkowym łączy się głównie z wyjazdami za granicę absolwentów wyższych uczelni i szkół zawodowych.
W grupie pracowników najbardziej poszukiwanych na polskim rynku pracy znajduje się głownie kadra specjalistyczna (75% badanych podniosło ten problem). Respondenci najczęściej wymieniali specjalistów ds. finansów, ubezpieczeń, marketingu, logistyki, specjalistów technicznych, a także informatyków. Wraz z rozwojem inwestycji w Polsce specjaliści i inżynierowie stają się bardzo cenionymi pracownikami.
Kolejna grupa poszukiwanych to pracownicy produkcyjni i kadra techniczna (71% wskazań). Firmy UE ogłaszają się w polskiej prasie - pełno ofert zwłaszcza dla kierowców poszukiwanych w Wielkiej Brytanii czy zawodów związanych z budownictwem, budowlańców szuka Irlandia.
W okresie zapaści w branży budowlanej w Polsce (2000-2004) zamknięto większość zawodowych szkół budowlanych kształcących wykwalifikowanych robotników i majstrów. Dziś o wiele trudniej znaleźć wykwalifikowanych operatorów sprzętu budowlanego, zbrojarzy, cieśli i spawaczy, niż jeszcze rok temu. Niemały wpływ na tę sytuację miało otwarcie rynków pracy w kilku państwach Europy Zachodniej i emigracja zarobkowa naszych specjalistów. Być może do powrotu skłoni ich wzrost zarobków w tej branży oraz dodatkowe pakiety świadczeń pracowniczych.
Biorąc powyższe pod uwagę, kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zatrzymania migracji zarobkowej Polaków do krajów UE?
2. Jakie działania wprowadzono w celu zachęcenia pracowników z krajów UE do podjęcia pracy w Polsce?
3. Czy istnieją programy pomocowe dla sektorów szczególnie narażonych na brak wykwalifikowanej kadry pracowniczej?
4. Czy Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej podejmuje działania zmierzające do wprowadzenia ułatwień dla pracowników spoza krajów UE chcących pracować w Polsce?
Z poważaniem
Poseł Sandra Lewandowska
Warszawa, dnia 24 kwietnia 2007 r.